A NETFLIX COMEDY SPECIAL
- We zijn zover. - Gaan we beginnen? Alles oké?
Dames en heren, Gad Elmaleh.
Montreal.
Dank jullie wel.
Het is geweldig om hier te zijn.
Ik ben blij om in Montreal te zijn.
We kennen elkaar namelijk goed.
Ik heb een paar jaar in Montreal gewoond.
Ik heb een heerlijke tijd gehad.
Ik heb een Canadees paspoort.
Ja, een Canadees paspoort.
En ook een Marokkaans paspoort.
Nee, wacht even.
Ik gebruik het niet.
Ik ben trots op mijn Marokkaanse roots...
maar dit is niet echt het moment...
om aan de Amerikaanse douane een groen paspoort te laten zien...
met gouden Arabische letters erop...
en dan zeggen: ‘Ik ben komiek.’
Tijdens mijn eerste trip zei hij: ‘Wat kom je hier doen?’
Ik zei: ‘Ik ben humorist.’
Hij zei: ‘Vertel eens een mop.’
‘Waarom?’ ‘Om te bewijzen dat dat je beroep is.’
Sindsdien zeg ik altijd:
‘Ik ben proctoloog.
Moet ik het even laten zien?’
Amerika is best wel ingewikkeld. Ik heb er al vaak opgetreden.
Een visum krijgen is lastig.
Vroeger kreeg je gewoon een algemeen werkvisum.
Nu is het specifieker.
Ik heb een stand-upcomedian visum.
Ik mag alleen stand-ups doen, staande, voor jullie.
Ik mag grappen maken, maar niet dansen.
Want dan komt er iemand van Immigratie.
‘Was u aan het dansen? Kom maar mee.
Mag ik uw D2 dansvisum zien?’
Het wordt steeds lastiger.
Maar Amerikanen zijn cool. Ze zijn geïnteresseerd.
Ze vragen altijd waar je vandaan komt. Maar altijd een beetje neerbuigend.
Als ze vragen waar je vandaan komt, klinkt het zo: ‘Waar kom je vandaan?’
‘Waar vandaan, kleine wilde?
Wij helpen je wel. We zijn Amerikanen.’
‘Waar kom je vandaan?’
Als ik dan ‘uit Frankrijk’ zeg...
krijg ik altijd een vreemde reactie.
‘O, uit Frankrijk.
Vorig jaar...
was mijn nicht...
in Italië.’
Heel ander land.
Een andere taal en een andere organisatie.
Dus ik zeg maar geen ‘Marokko’.
Die gast kan Marokko niet eens aanwijzen op de kaart.
‘Marokko.’ Soms zeggen ze: ‘O, Monaco.’
Dan zeg ik: ‘Nee, dat kwam later.’
Maar het is interessant.
Iedereen vraagt waarom ik in Amerika stand-up in het Engels ging doen.
In Frankrijk zeggen ze: ‘Dat heb je niet nodig.’
Ja, ik hou van het Franse publiek.
In Amerika geef ik een Amerikaans antwoord: ‘Ik heb een uitdaging nodig.’
Idioten.
Elke avond stond ik in clubs.
Heel anders dan in Europa of in Quebec.
In Amerika zitten ze voor je neus te eten. Ik dacht dat het Engels de uitdaging was.
Nee, het is optreden voor iemand die lacht en een cheeseburger eet.
Ze zijn bezeten van voedsel.
Ik heb zoiets krankzinnigs gezien. Ze hebben eetwedstrijden.
In Europa gaat het erom wie het lekkerste kookt.
Daar gaat ’t erom wie ’t meeste eet.
Waarom propt iemand 19 hotdogs naar binnen?
Waarom doe je dat? Dan word je toch misselijk?
Maar wel interessant.
Maar ik denk dat ik wel de Amerikaanse Droom wilde leven.
Ik droomde er als kind al van.
Ik ben opgegroeid in Casablanca...
en ik ging met mijn vader naar het strand...
en hij zei: ‘Als je met de boot...’
Ik was vijf. Ik ging niet met de boot.
‘Als je met de boot alsmaar rechtdoor gaat...
kom je aan in Amerika.’
Die woorden fascineerden me.
Naar dat verre Amerika reizen. Hij plantte de Amerikaanse Droom in mij.
Maar ik vroeg me altijd af of aan de andere kant een Amerikaanse vader...
zijn zoon vertelde over de Marokkaanse Droom.
Ik denk het niet.
‘Papa, wat ligt daar?’ ‘Ik heb geen idee.’
Maar we vinden Amerika wel fascinerend. Wees eerlijk.
We doen altijd wat ingetogen.
We vinden het geweldig.
Vorige week zag ik in New York een paar Fransen NYPD T-shirts kopen.
New York Police Department.
Fransen houden niet van de Franse politie.
Maar dan zijn ze in New York: ‘Bruno, NYPD. Cool toch?’
Er is geen Amerikaan die in Parijs vraagt...
waar je een shirt van de Franse politie kan kopen.
Dat betwijfel ik echt.
Amerikanen willen de clichés zien die ze in films gezien hebben.
Nauwe straatjes met klinkers...
een oude man die accordeon speelt in het maanlicht...
met op de achtergrond een mimespeler.
Een vent zei tegen me: ‘Ik wil een mimespeler op de achtergrond zien.’
En een ratje dat tosti’s maakt.
Ik heb 30 jaar in Parijs gewoond en nog nooit zo’n straatje gezien.
En dan spreken ze ook nog geen Frans.
Als je een Amerikaan, of een Engelstalige Canadees vraagt:
‘Spreek je Frans?’
‘Ik heb op school twee jaar Frans gehad...
maar ik ben het vergeten.’
Engels is best ingewikkeld. Ik probeer het te leren.
Ik spreek dus geen Engels.
Ik heb alleen de show in het Engels geleerd.
Alles staat uitgeschreven.
Alleen in clubs is het lastig. Als ik met het publiek praat.
Als iemand dan wat zegt, ga ik van...
Ik probeerde een keer te improviseren zoals die Amerikanen dat doen.
Op de eerste rij zat een stel. Ik vroeg: ‘Hoelang zijn jullie al samen?’
Zegt hij: ‘Ze is mijn zus.’
En ik zei: ‘Is de seks nog steeds goed?’ Weet ik veel.
Engels is moeilijk. Met name voor Franstaligen.
Als je een andere taal leert, zegt altijd wel iemand:
‘Gad, mag ik je wat vragen? Heel kort.
Droom je... Droom je weleens in het Engels?’
Ja, ik droom in het Engels. Een nachtmerrie.
Dan zeg ik tegen iedereen dat ze langzaam moeten praten.
Engels is moeilijk. Vocabulaire, grammatica.
Have, been, done, gone.
En je weet nooit waar je de klemtoon op moet leggen.
Ik weet niet eens de klemtoon van het woord ‘klemtoon'.
Is het klém-toon? Of is het klem-tóón?
Ik weet het niet.
Hoe dan ook. Hoe dán ook? Hoe dan óók?
Ingewikkeld.
Ik wilde een honkbalpet voor mijn zoon kopen.
Ik vraag aan de portier van het hotel:
‘Ik wil een casket kopen.’
Dat betekent doodskist in het Engels.
Hij vraagt: ‘Voor wanneer?’ Ik zeg: ‘Nu, ik vlieg zo naar Europa.’
‘Hoeveel?’ ‘Voor mij en voor mijn zoon.’
Als je een Amerikaan om hulp vraagt, wordt het nog lastiger.
‘John, is het had been of have been?’
Zeggen ze altijd: ‘Kan allebei.’
Omdat ze het niet weten.
Het is echt moeilijk, vrienden. Ingewikkeld.
Je moet uitdrukkingen leren. En het accent.
Wij helpen hen wel, maar zij ons niet, als we het fout hebben.
Ik zat in New York in een taxi en zei:
‘Breng me naar djie FK Airport.’
Een G in plaats van een J.
Niet echt een grote fout.
Het klinkt wel een beetje als djie.
Maar die man had geen idee wat ik vroeg.
Ik zei: ‘Meent u dat nou?
Hoeveel plekken in New York heten er FK Airport?
Wie snapt dat nou niet? Het is krankzinnig.
Ik zei ook niet ‘XFK’ of ‘QFK’, toch?
Als ik als taxichauffeur ‘KFC Airport’ zou horen...
bracht ik je naar JFK.
En echt niet omdat er een KFC op JFK is.
Maar omdat ik snap wat je bedoelt.
Stel dat iemand die Engels spreekt me in Parijs benadert...
en zegt: ‘Sorry hoor...’
Dan loop ik gewoon door.
Zo zijn Parijzenaars.
Als ze zeggen: ‘Sorry, hoor...
maar we zoeken de iPhone-toren.’
Dan zeg je niet: ‘Die toren ken ik niet.’
Dan stuur je ze niet naar de Apple store. Nee, je snapt het.
Dan begrijp je dat ze naar de Eiffeltoren willen.
Maar die taxichauffeur verbeterde me steeds...
en hij kwam uit India.
Geen probleem. Ik zei: ‘We zijn allebei immigranten.
Zullen we elkaar een beetje helpen?’
Ik zei: ‘Je hebt gelijk van dat djee in JFK...
maar je zei errpourt.’
Dus ik zei niks.
Ik heb respect voor die Indiase taxichauffeurs.
Ik weet ook niet wat voor telefoonabonnement...
die gasten hebben...
maar het moet alleen voor monologen zijn. En gratis.
Ze zijn altijd aan het bellen met iemand die niets terugzegt.
Je zit achterin en je hoort...
En die arme gast aan de andere kant...
Je beseft niet dat ie zit te bellen. Je denkt dat ie tegen jou praat.
Je zegt: ‘Wat?’ En hij: ‘Ik zit aan de telefoon.’
En dan gaat ie met z’n vriend om je zitten te lachen.
Je voelt het. Hij gaat van...
Ook goed, dan bel ik Uber wel.
Uber is interessant.
Elke keer als ik Uber bel, en ik kijk naar het scherm...
dan raak ik gefascineerd door hun creativiteit.
Met die kleine autootjes doen ze dingen die met echte auto’s niet kunnen.
Ze springen van straat naar straat...
draaien rond en rijden over het water.
En dan bellen ze jou. Dat is wat nieuws.
‘Hallo? Waar sta je?’
Hoezo? Komt mijn oom me ophalen?
‘Ik zit thuis op je te wachten.’ ‘Ik kom eraan.’
‘Ja, daar is die app voor.’
Ik heb wat idioots met Uber meegemaakt. Ik ging uit eten met een vrouw, en...
Heb je nog nooit zoiets gehoord?
Dank je wel. En een goedenavond.
Dus ik stap in en die man zegt:
‘Ik doe de deur voor u open als we op uw bestemming zijn.’
Ik zeg: ‘Dat hoeft niet.’
‘Nee, ik wil een goede service bieden.
Ik hou van mijn werk.’ ‘Prima.’
We halen mijn date op en komen aan bij het restaurant. Hij stopt, en ik wacht op hem.
Hij was het vergeten.
Dus ik zit achterin te wachten als een idioot.
Het meisje zegt: ‘Wat is er?’ Ik zit daar als de koning en zeg: ‘Hij opent de deur.’
Maar het hangt ervan af waar je bent.
Het mooie van New York is dat je ’n taxi kan aanhouden.
In Montreal is dat lastig.
En Parijs nog erger.
De taxi is vrij. Hij ziet je.
Maar hij stopt niet.
In Marokko is het nog krankzinniger.
De taxi is niet vrij, maar hij stopt toch.
Er zitten al acht personen in.
Daar hebben ze UberPOOL.
Je perst je erin...
Dat zijn groenten, of zoiets.
En hij bepaalt waar je heen gaat.
Hij heeft een lijst met stopplaatsen. ‘Nee, ik heb mijn route al gepland.
Ik heb acht stops en jij stapt uit bij het...’
Nee.
En in Marokko weten ze alles van je.
Die taxichauffeurs weten alles.
Ik zei laatst waar ik heen moest en hij zei: ‘O, naar je oom.’
Hoe wist ie dat?
Ik hou van lopen. Dat is cool.
Ik heb vandaag ook een stuk gelopen.
Ik loop ook veel in New York. En dan vraag ik Amerikanen de weg.
Ze zijn altijd zo aardig.
Ze gebruiken altijd Starbucks als referentie. Dat gaat vanzelf.
In Europa hebben we meters.
In Amerika hebben ze Starbucks.
Ze kunnen je niet de weg wijzen zonder Starbucks te noemen.
‘Rechtdoor tot je links een Starbucks ziet.
Dan rechtsaf, daar zijn twee Starbucks. Daar ga je links.
Dan loop je die straat uit.
En dan zijn er drie Starbucks en ga je rechts.
Dan kom je in een straat zonder een Starbucks.
Geen paniek, gewoon doorlopen.’
In Parijs is het ook leuk om de weg te vragen.
Parijzenaars doen iets unieks.
Als je zegt welke straat je zoekt, dan zingen zij het terug.
‘Pardon, meneer. Ik zoek de Rue de la Paix.’
Rue de la Paix
Hij zegt tegen z’n vrouw: ‘Weet jij ‘t?’ En zij ook...
Rue de la Paix
Of hij zegt: ‘Ik weet een andere straat. Ook goed?’
‘Nee, meneer. Ik moet naar de Rue de la Paix.’
Het is zo interessant om in Amerika naar mensen te kijken.
Amerikanen staan graag in de rij. Ik weet niet waarom.
Overal zie je mensen in de rij staan.
Als ze een rij zien, gaan ze erin staan.
Ik vroeg aan iemand waar hij op wachtte en hij zei: ‘Op mijn beurt.’
‘Waarom?’ ‘Geen idee.
Zodra ik aan de beurt ben, weet ik het.’
‘Maar waarom?’ ’Als ik uit de rij stap, neemt iemand mijn plaats in.’
Daar zijn ze bang voor.
En die rijen zijn altijd kaarsrecht. Geen enkel probleem.
In Frankrijk staan ze...
En in Marokko...
staan ze in een kring.
Maar Amerikanen zijn aardig.
Soms een beetje te aardig, in winkels.
Dan word je achterdochtig.
In een winkel in New York zei een jongen: ‘Welkom.
Hoe maakt u ‘t? Ik ben Jason.
Als u wat nodig hebt, vraag ’t dan gerust.
Ik help u met alle plezier.’
Ik zeg: ‘Jason, dit is intens.
Je legt een grote druk op ons allebei.’
Maar hij was zo gretig.
Ik vroeg ergens naar en hij rent de hele winkel door.
Hij zegt tegen iedereen: ‘Ik ben die meneer aan het helpen.’
‘Ho, Jason. Rustig aan.’
Hij gaat het magazijn in, komt terug en zegt:
‘Sorry, we hebben ’t niet.’
‘Geeft niks.’ ‘Het spijt me heel erg.’
‘Jason, stop nou. Verdomme.
Rustig.’ ‘Ik bel een ander filiaal.’
‘Nee, laat maar, Jason.
Maak je er niet zo druk om.’ ‘Nee, ik ga...’
En toen zei hij iets wat je in Frankrijk nooit hoort.
‘Ik doe even een double-check.’
In Frankrijk doen ze niet eens een single-check.
Daar zeggen ze: ‘Ik heb ’t niet, tenzij ik ernaar ga zoeken.’
In Amerika is een winkel waar Fransen gek op zijn.
Dat is Abercrombie.
Ken je dat?
Nog niet in Quebec.
Ik zie het aan jullie gezichten. ‘Hebben we niet.’
Abercrombie. Die geur, donker.
Sommige jongens die daar werken dragen geen shirt.
Ze hebben een blote borst.
Ik stond bij de shirts en zo’n gozer zegt:
‘Ja, dat zijn supershirts. Mijn favoriet.’
‘Waarom draag je ze dan niet?’
En dan die geurkaarsen. Alles draait om kaarsen.
Overal kaarsen. Dat is hip.
En dan gaan mensen die kaarsen kopen.
‘Heb je de kaarsen aangestoken?
In die winkel hadden ze overal kaarsen.’
‘Wat heeft ie voor je gekocht?’ ‘Een kaars. Een grote kaars.’
‘Tijdens het eten staken ze een kaars aan.’
‘Voordat we naar bed gaan, blazen we de kaars uit.’
Alles draait om kaarsen.
En je hebt ze in de meest verfijnde geuren.
Ik was laatst in een winkel in Parijs...
en ik zag daar een kaars in de geur ‘Maandagmorgen in Alaska'.
Maar ik ben er nog nooit geweest.
Ik rook even en zei: ‘Is dit echt maandagmorgen?
Het ruikt meer naar dinsdag.’
Het is een hipster-ding.
Hipster. Hippiedingen.
Over de hele wereld zie je van die nieuwe winkels...
met twee shirts, een kaars, een fiets en een lamsbout.
Wat is dat?
‘Hallo, verkoopt u scooters?’ ‘Nee, wel taart.’
Zo raar.
Maar het wordt helemaal hip.
Het is cool. Het is anders. In Amerika is alles anders.
In Quebec, en in Frankrijk, word je op straat benaderd.
Mensen met ’n klembord en een badge op.
Organisaties die je om geld vragen en om je handtekening.
En al die mensen die dat doen...
hebben één ding gemeen. Hun lichaamstaal.
Ik probeer het te begrijpen.
Hun lichaam wil naar je toe, maar hun verstand juist niet.
Daarom is hun lichaamstaal zo interessant.
‘Pardon, wij zijn een stichting en heeft u twee minuten voor ons...
want wat wij doen voor de walvissen is onze manier van iets terugdoen...’
Of ze komen op je af als jij hun kant op loopt...
en dan is het ‘bam'.
Dan lopen ze achteruit mee. ‘Wat wij doen...’
Krijgen ze een training? Hoe werkt dat?
Ik ben in New York een nieuw leven begonnen met mijn Engelse show.
New York is ’n krankzinnige stad. Alles gaat zo snel.
Maar wel cool. Ik heb veel nieuwe vrienden gemaakt.
Ik ben naar het Vrijheidsbeeld geweest.
Ik wilde dat cadeau van Frankrijk aan Amerika weleens zien.
Waarom gaven de Fransen hun Amerikaanse vrienden een beeld?
Misschien hadden ze elkaar ontmoet...
en was ’t alsof je kind naar de verjaardag van ’n rijk vriendje gaat.
Je weet niet wat je moet geven. Ze hebben alles al.
‘Wat moeten we die Amerikanen geven?’
‘Ik weet het niet.’
‘Gratis gezondheidszorg?’ ‘Nee, dat vinden ze niks.’
‘Ik heb geen idee.’ Dank u wel.
Dat was een vreemd applaus.
Het begon achteraan en ging langzaam naar voren.
Op het balkon zeiden ze: ‘Ga jij klappen?’
‘Nee. Het is een goede show, maar ik volg mijn eigen ritme.’
‘Mijn rit.’
In Quebec spreken ze het eind van het woord niet uit.
Je zegt ‘socialis’ en ‘professionalis'.
Wat zouden ze doen met de letters die je niet uitspreekt?
Ik denk dat ze die hergebruiken.
Neem het nou het woord ici.
Twee T’s van een ander woord en je hebt icitte.
Dus tijdens die meeting zei iemand:
‘Een standbeeld is wel mooi.’
We maken een grote, tweeslachtige, gekroonde figuur...
met een iPad en een fakkel.
Ik denk echt dat ze dat helemaal geweldig vinden.
We geven er een chique, Parijse draai aan.
Dat is best wel mooi.’
En ze verscheepten het naar de Amerikanen. Via Amazon.
De Amerikanen kregen een mail van Amazon:
‘Kopers hiervan vonden ook de Eiffeltoren leuk.
Iets voor u?’
Een appartement vinden in New York is lastig.
Helemaal als je geen Amerikaan bent.
En makelaar liet me van alles zien.
Ik zei: ‘Ik vind die wel mooi, maar ik wil erover nadenken.’
Ze zei: ‘Nee, je moet nu beslissen, ter plekke.’
‘Ik wil even nadenken.’ ‘Nee.
Iemand anders heeft ook interesse.’
In New York is er altijd nog een gegadigde.
In Parijs ook. Overal.
Geen idee wie het is.
Op een dag wil ik diegene weleens vragen:
‘Waarom koop jij al die appartementen? Je bent gek.’
En toen zei ze: ‘We willen zes maanden huur vooruit.’
Je doet domme dingen als je wat wilt. ‘Oké.’
En ze zei: ‘We willen ook negen referenties.’
Zoveel mensen kende ik niet eens.
Dus ik vroeg: ‘Kan jij daar ook een van zijn?
Jij, de Uber-chauffeur...’
Ik bedacht me dat een neef van mijn moeder in Brooklyn woont.
Ik vroeg haar of ik hem mocht bellen.
En ze zei: ‘Nee, hij niet. Alsjeblieft niet.’
‘Wat is er dan, mama?’ ‘Hij is oud en schizofreen.’
Ik zei: ‘Mooi, nog meer mensen.’
Ik was vanmiddag bij een van mijn vrienden thuis.
Hij is aan het verbouwen.
Ken je dat, als mensen gaan vertellen hoe het was?
Het boeit je niet. Je wil alleen maar koffie.
‘Ik zal je wat vertellen, zo was het eerst allemaal niet.’
‘Nou en? Ik heb ’t toen niet gezien. Het ziet er nu goed uit.’
‘Nee, maar je moet weten...
Het is ongelofelijk wat we allemaal gedaan hebben.
De keuken was eerst aan de andere kant.
En waar jij nu zit, dit is echt geweldig...
op die plek was een muur. Maf, hè?’
‘Nee.
Dat is niet wat “maf” betekent.’
Z’n vrouw komt binnen.
‘Ken je Jessica?’ ‘Ja.’
‘Zo was ze eerst niet.’
‘Ik zie dat er flink verbouwd is.’
Je kunt je niet inleven in dingen die je niet kent.
Misschien geen goeie vergelijking...
maar iemand vertelt je dat iemand dood is die jij niet kent.
Je krijgt een beetje een dubbel gevoel.
Je zegt dat je het erg vindt, maar het interesseert je niks.
Zeker niet als hij 98 was en is overleden in z’n slaap.
Dan zeg je het liefst: ‘Schei uit, laat me met rust.’
Het is fijn om weer de Franse taal te horen.
Dat mis ik soms in Amerika.
Ik heb een CD voor in de auto.
Als ik op play druk, hoor je ‘doorrijden, idioot’ in het Frans.
Daar word ik rustig van.
Het geeft me een goed gevoel.
Er zijn dingen die ik niet begrijp in Amerika.
Zo is er een sport die ik niet snap.
Ik probeer het wel. Mediterraanse mensen, Fransen, Europeanen.
We proberen allemaal honkbal te snappen.
Canada heeft wel een team.
Maar jullie doen alsof jullie het snappen.
Ik snap niet wat die gasten doen.
Het is zo vreselijk saai. Ze doen helemaal niks.
Ze slaan de bal weg, stoppen even, lopen een stukje.
Wat doen jullie nou?
Een vriend van me zei: ‘Je moet het live zien.’
Hij nam me mee naar het stadion van de Mets.
Het blijft saai, maar dan live.
Tijdens de wedstrijd zegt hij ineens tegen me:
‘We gaan een hotdog en een pizza halen.’ We bleven 25 minuten weg.
Toen we terugkwamen, stond diezelfde vent er nog steeds.
Ik zei: ‘Jerry, hebben ze het spel even stilgezet?’
Weet je wat er kan gebeuren als je bij voetbal 25 minuten weggaat?
Ze hebben misschien twee spelers verkocht.
Of er is er eentje dood. Of het publiek staat op het veld.
Of er zijn vier doelpunten gemaakt.
Het enige wat wel leuk is, is de kiss cam.
‘De kiss cam is zo leuk.’
Amerikanen zijn verlegen, maar wel schattig.
Als ze in beeld komen...
kijken ze elkaar aan: ‘Dat zijn wij. We moeten zoenen.’
En dan gaan al die Amerikanen gillen.
Stel dat je dat in Frankrijk doet.
Wie weet wat een stel dan doet?
‘Schat, we zijn in beeld. Laten we het doen.’
We waren 25 minuten weg.
Als ik tijdens het voetballen voor mijn vader ’n biertje moest halen...
liep ik als een krab naar de keuken.
Ik wilde helemaal niets missen.
Maar ik probeer deel uit te maken van de Amerikaanse cultuur.
Ze namen me mee naar ‘n steakhouse.
Een simpel concept. Steakhouse.
Jij wil een steak, zij hebben ’t huis.
Ze doen dit niet met andere soorten voedsel.
Je hebt geen kip-appartement.
Of een vis-flat.
Alleen voor pizza hebben ze een hut.
Ik zag nog iets typisch Amerikaans.
Een man op één knie, met een doosje in zijn hand, voor een vrouw.
Hopelijk zijn verloofde of vriendin.
Hij vroeg haar ten huwelijk.
Nee, sorry.
Alle gasten reageerden hetzelfde.
Ik voelde ook iets.
Het heet schaamte.
‘Dat doe je niet in het openbaar.
Zeker niet in een steakhouse.
Waarom denk je dat ze huilt?’
Ik vroeg aan die Amerikanen: ‘Scheiden jullie ook in het openbaar?’
Leuk, toch? De ober komt met een taart en de scheidingspapieren.
‘Oké.’ En dan gaat iedereen huilen.
En de ober zegt: ‘Jullie delen zeker de rekening?’
Je ziet al die stellen denken: nee, zo gaat het niet.
Zo gaat het helemaal niet.
De tournee was geweldig. Ik was ook nog in Los Angeles.
Los Angèle.
In Quebec heet elke stad anders.
Ze spreken het uit zoals zij dat willen.
Ze zeggen Bos-tón. Maar niet Washing-tón.
Wie bepaalt dat?
Los Angèle, toch?
Los Angeles is een boeiende stad.
Best intimiderend voor een vent.
Al die gasten die trainen. Groot en gespierd.
Work-out. Ik work-out niet.
Onze lichaamsbouw bestaat daar niet.
Wij hebben allemaal dezelfde bouw.
Baguette-benen en een couscous-buik.
Dat zie je daar niet.
Als je iemand ziet met zo’n lichaam, is ie niet van daar.
Ook niet per se uit Frankrijk, tenzij hij een shawl draagt.
Waarom hebben die Fransen toch altijd een shawl om?
‘Het is warm, Mathieu.’ ‘Kan me niet schelen.’
Het is cool om die gasten te zien trainen.
Ze willen mooi zijn, elegant, sterk en gespierd, op het strand.
Ik wil er goed uitzien met mijn kleren aan.
Want als je naakt naast een meisje ligt...
dan heb je al gescoord, snap je wat ik bedoel?
Ik vind het intimiderend.
Waar ik bang voor ben, is dat ik ga snurken tijdens de eerste nacht.
Dus wat ik de eerste nacht altijd doe...
is tv kijken tot zij in slaap valt, en zolang mogelijk wakker blijven.
Maar als je een snurker bent, geef je vaak voorproefjes.
De snurkers zeggen nu: ‘Ja, dat is zo.
Ik ben ook lid van de club.’
Maar je zit voor de tv en...
Je kijkt haar aan. ‘Wat is er?’
Ik vroeg een keer: ‘Was dat een puppy?’
En ik snurk echt hard.
Ik weet niet of je elegant kan snurken maar ik snurk als een stalknecht.
Ik weet niet hoe ik het moet uitleggen.
Het is alsof ik doodga. Ken je dat soort gesnurk?
Het voelt alsof ik doodga.
Om de vier minuten ga ik dood en kom ik weer tot leven.
Mensen zeiden: ‘Ik dacht dat ik je mond-op-mond moest geven.’
Een maat van me vroeg: ‘Waarom draag je geen masker?’
‘Wat als ze me ziet met een masker voor?’
‘Wacht dan tot ze slaapt.’
‘Wat als ze ’s nachts moet plassen...
en ze ziet een straaljagerpiloot?’
‘Ik heb een verrassing voor je. We gaan pilootje spelen.
De Piloot en de Prinses. Heb je er zin in?’
Geen idee waarom ik dit vertel. Ik was in Los Angeles en...
Dit gebeurt altijd als ik in Montreal ben. Het publiek brengt me op een ander spoor.
Dat is toch raar?
Ik weet nog dat ik een keer in Marokko optrad.
Een dame wilde een foto van me maken...
en vanwege het licht deed ze dit.
Elk publiek is anders, verrassend en fascinerend.
In Amerika zeggen ze geen ‘bis’ maar encore.
Een Frans woord met een Engels accent. En dan vertellen ze je wat het betekent.
Encore. Weet je wat encore betekent?
Ja, dat is een Frans woord. Encore. Ik weet ‘t.
Hier doen ze dat niet.
Komieken en zangers eindigen hun optreden altijd met:
‘Dank u, fijne avond.’ En dan gaan ze weg.
Wat is het idee van een toegift?
Een artiest is klaar en verstopt zich backstage.
Hij doet net of ie weg is omdat ie moe is.
Het publiek doet net of ze willen dat ie terugkomt.
Het is een soort contract tussen jullie en mij.
De artiest is weg en het publiek roept: ‘Encore.’
De artiest denkt: wat zal ik doen?
Naar huis gaan of het podium op?
Hij gaat terug. Het publiek juicht.
Hij zegt: ‘Wauw, dit had ik niet verwacht.’
Gelul.
Ik wist niet dat het anders was in de VS.
Na mijn eerste show in New York, verstopte ik me.
Toen ik terugkwam, was iedereen weg.
Dus ik ging naar huis.
Los Angeles, toch?
Interessant.
Maar wel intimiderend.
Mijn vrienden namen me mee naar een restaurant.
Alles is daar the best. ‘Dat restaurant is the best.’
Ze zijn dol op fusion.
Ze hebben geen eigen keuken...
dus ze pikken ’t van anderen.
‘Dat is fusion.’
Iemand zei: ‘We gaan de beste Japanse kebab eten.’
Ik zei: ‘Ik hoop dat ’t de beste is. Het zou de enige moeten zijn.
Heb je geen Chinese couscous?’
De ober komt.
LA, filmster, knappe jongen.
18 jaar oud.
‘Hé, alles goed?’ Alsof ie optreedt.
Ik zeg: ‘Wat voor rode wijn heb je per glas?’
Hij zegt: ‘Mijn favoriet...’
‘Nee, mijn favoriet.’
Wie gaat er in een restaurant het favoriete eten van ’n ander eten?
Behalve als je vrouw zegt:
‘Jij neemt de vis, ik de kip. We delen.’
En jij kan alleen mompelen.
‘Lekker?’ ‘Zeker, ik moest ’t van jou nemen.’
Op de terugweg. ‘Was je kip lekker?’
‘Ja, het smaakte een beetje naar vis, maar wel oké.’
Mannen kunnen zo stom zijn.
Maar goed, ik zeg tegen de ober: ‘Je bent 18 en Amerikaans.
Ga mij nou niks vertellen over rode wijn.
Als ik advies wil over een sapje, dan roep ik je wel.’
Ik hou van sms’en.
Ik ben wat verlegen, echt.
Als ik niet optreed. Ik hou van sms’en.
Je kan zeggen wat je wilt.
Misschien is het omdat ik ouder word...
maar wat ik niet snap zijn die emoji’s.
Ik sms’te een meisje: ‘Zullen we morgen wat gaan drinken?’
Ze sms’t: ‘Geen probleem, Spaanse danseres, Spaanse danseres...
twee keer vuurwerk, vier glazen champagne...
een aapje dat zijn gezicht bedekt...
een paar rode hakken, nagellak, twee gebouwen...
een taxi en een aubergine.’
Ik wist niet wat ik moest doen. Ik heb maar een ambulance gebeld.
Wat ook uniek is voor Amerika is daten.
Daten.
Elke soort relatie heeft een naam en een structuur.
Wat ik mooi vind in Europa is de verleiding, het spel.
Het onbekende, de spontaniteit.
Dank je.
Fijn. Hoe heet je?
Echt, ik ben een tikje geil.
Hoe heet je?
Pardon? Johanne. O, Jowanne.
Ze corrigeerde me. Ik zei Johanne...
maar ze komt uit Quebec. Jowanne.
Aangenaam. Is dat je vriend?
Ja? Dat wordt een wilde nacht.
Wat doe je voor werk?
Bij de douane?
Johanne, mag ik je wat vragen?
Vinkt iemand wel ‘s ‘ja’ aan...
bij die vragen over boerderijen en dieren?
Zegt iemand weleens: ‘Ja, ik was op een boerderij...
ik heb vlees en kaas bij me...
en ik ben niet ingeënt.
Ik hou van uw land.’
Geeft iemand dat weleens aan?
Niet iedereen. Maar daar zijn de honden voor.
Katten boeit ’t niet.
Als een kat wat ruikt, gaat ie niezen.
Werk je op het vliegveld?
Wauw, je zit op kantoor.
Jij doet het serieuze werk.
Jij lost de problemen op. Wauw, Johanne.
Ik heb wel gemengde gevoelens.
Ik vind het eng en opwindend.
Ik zie jou al in uniform...
tegen me tekeer gaan omdat ik een tajine bij me heb.
Wat is het waanzinnigste dat je ooit hebt gezien?
‘Wauw, dat hij dat in zijn koffer stopt.’
Sandwiches.
Johanne in een kamer met al die Canadese politiemannen.
‘We hebben een probleem. Een sandwich in de koffer.’
‘U begrijpt dat u Quebec in bent gekomen met een sandwich?
Met ham en kaas ertussen?
Dat is niet koosjer.’
Geweldig, Johanne.
En je vriend, wat doet hij?
Een heavymetal drummer.
Dit zien ze ook in Frankrijk dus ik vertaal het even.
Hij is een hardrock drummer. Wauw.
Geweldig. Heavy metal, echt?
Je hebt niet veel haar voor een heavymetal gast.
Ah, dat regel jij. Wat een geweldig stel.
Doorzoekt ze je spullen als je op tournee gaat?
‘Schat, doe wat je wilt, versier zo mogelijk meiden.
Maar stop geen sandwich in je koffer.’
Geef Johanne een applaus.
De eerste keer dat ik in het Engels optrad in New York...
wilde mijn moeder komen kijken.
Ze nam het vliegtuig om te komen kijken.
Mijn moeder spreekt geen Engels.
Maar ze had wel kritiek.
Zo is mijn moeder. Ik zei: ‘Je spreekt geen Engels.’
Ze zei: ‘Nee, maar ik ken mijn zoon.’
De première was moeilijk.
Ik in het Engels, voor een onbekend publiek...
dat hamburgers eet.
Na de show zei ik: ‘Mam, ik vond het niks.’
Ze zei: ‘Jongen, jij zag het vanaf het podium.
Ik zat in de zaal. Het was nog erger.’
Mijn moeder is ontzettend grappig, maar dat weet ze niet.
Mijn zus was bij me en ze was ziek, en mijn moeder belde.
Mijn zus nam op en zei: ‘Hallo?’ Mijn moeder zei: ‘Wat is er?’
‘Ik ben ziek.’ ‘Ga snel naar de keuken...
vul een beker met heet water, citroen, kaneel en zout...
en geef het aan je broer voordat hij ’t ook krijgt.’
Mijn vader is ook zo’n type.
Hij is interessant.
En ook onbedoeld grappig.
Een echte Marokkaanse vader. Hij praat nooit.
Alleen gebaren en gezichtsuitdrukkingen.
Kent iemand dit?
Ik deed het in Amerika en dat viel verkeerd.
Twee betekenissen. ‘Dat moet je niet doen.
Papa wil met je praten en zal het je uitleggen.’
En je hebt deze.
‘Ik ram die schoen in je strot, jongen.’
Een echte Marokkaanse vader. Geen geduld met kinderen.
Als we verstoppertje speelden, ging hij ons niet zoeken.
Hij zei: ‘Ga je maar verstoppen.’ En dan ging ie naar zijn werk.
We zaten dagen en nachten in de kast.
En dan hoorde je je moeder zeggen: ‘Ga ze nou zoeken.’
En hij: ‘Ik vind het niet leuk. Laat me met rust.’
Ik heb een huis in Marrakesh.
Het wordt nog steeds gebouwd, sinds 1987.
De elektricien heeft iets geïnstalleerd wat niemand heeft.
Als ik mijn magnetron aanzet...
gaat de garagedeur open.
Ik zei: ‘Hamid, hoe heb je dat gedaan?’
‘Net als jij. Ik improviseer wat en dan zie ik wel wat er gebeurt.’
Dat huis in Marrakesh is een hoofdpijndossier.
Door al die typisch Marokkaanse dingen.
Ik zat in Amerika en kreeg van die surrealistische telefoontjes.
‘Mr Gad, het zwembad is ontploft.’
Voor mij was het probleem niet technisch of mechanisch.
Dat is op te lossen.
Maar hoe komt ie op het idee dat een zwembad kan ontploffen?
Ik vroeg: ‘Was Hamid er dan niet?’
Hij zegt: ‘Ja, die zat in het zwembad.’
Moet je je voorstellen hoe ik dat voor me zag.
Ik moet er binnenkort naartoe.
Ik haat reizen, want ik haat vliegvelden.
Op het vliegveld heb je vijf minuten om je vliegtuig te halen...
of je moet vijf uur wachten.
‘Wat moet ik nou doen?’ Om gek van te worden.
Waar ik echt nerveus van word, zijn die mensen met die reiskussentjes.
Ik weet niet waarom. Maar ik haat ze gewoon.
En ze lopen rond alsof ze geen reiskussentje om hebben.
Zouden ze dat bij het aankleden al omgedaan hebben?
Het is het enige dat je draagt voordat je het gebruikt.
Met een tandenborstel doe je dat niet. ‘Ik doe dit zo wel.’
Of met een condoom. ‘Je weet maar nooit.’
En ik wil niet door de security.
Johanne.
Ik wil niet zo raar gaan staan in zo’n röntgenapparaat.
Ken je die pose?
Dat moet in Amerika, in het röntgenapparaat.
Om te zien of je niets bij je hebt waarmee je mensen kan doden.
Maar dat apparaat doodt jou wel.
Over 20 jaar staan we zo te trillen in dat apparaat.
‘Wat heb jij?’ ‘Te veel röntgenstralen door die apparaten.’
En na dat apparaat moeten ze je ook nog fouilleren.
Ik ben geïrriteerd, dus ik zeg: ‘Oké, fouilleer me maar.
Maar dan moet je me eerst pakken.’
Zodra hij begint, zeg ik: ‘O, mijn god.’
‘Heb je wat in je zak zitten?’
‘Voel maar even.’
Vorige keer zat ik in de eerste klasse.
Dank je. Typisch Noord-Amerika.
In Frankrijk roepen ze: ‘Klootzak.’
Ik zat in de eerste klasse en was gewoon gekleed.
Honkbalpetje, ook al snap ik ’t niet, jeans, sneakers.
En een gast zat me te bekijken.
‘Die man zit absoluut in de verkeerde klasse.’
Ik weet niet waarom, maar ik wilde mezelf verdedigen...
en dat deed ik door hem in de zeik te nemen...
zodat ie me nooit meer zou vergeten.
Dus ik deed net of ik een gek was die dit nog nooit had gezien.
Ik wijs naar mijn stoel, waar ik gewoon voor betaald had...
en vraag aan hem: ‘Is deze plaats vrij?’
‘Nee, tenzij u eerste klasse reist.’
Ik zeg: ‘Niets zeggen, maar ik ga gewoon hier zitten.’
Dus ik ga zitten en met de knopjes spelen.
‘Dit is veel beter dan achterin.’
Dus die gast roept de purser.
‘Ik geloof niet dat deze meneer in de eerste klasse hoort. U moet hem...’
En ik sta achter die purser en doe zo.
Ze zegt: ‘Sorry, maar mag ik uw instapkaart even zien?’
‘Geen probleem, maar wel daar, want ik wil niet dat hij ‘m ziet.’
Ik geef ‘m aan haar en ze zegt: ‘Sorry, Mr Al... El...’
‘Ja, het is wel goed.’
Ze zegt: ‘Gaat u maar weer zitten.’
En ze zegt tegen hem: ‘Hij zit eerste klasse.’
Ik draai me om naar die vent en zeg:
‘Het is goed. Ik heb ‘t geregeld.
Ik heb haar 20 dollar gegeven.’
Dank je wel, Montreal.
Jullie waren fantastisch.
Dank je wel.
Vertaling: Maxime van der Glas